USTAWA
z dnia                     2012 r.
o zmianie ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli

Art. 1.

W ustawie z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz. U. z 2012 r., poz. 82) w art. 29 wprowadza się następujące zmiany:
1)    w ust. 1 w pkt 2 w lit. h przecinek zastępuje się kropką i uchyla się lit. i;
2)    uchyla się ust. 2.

Art. 2.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Uzasadnienie

Obydwa uchylane niniejszą ustawą przepisy zostały dodane przez art. 1 pkt 21 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz. U. Nr 227, poz. 1482 i Nr 238, poz. 1578), z dniem 2 czerwca 2012 r. i zostały już uwzględnione w tekście jednolitym ogłoszonym w Dz. U. z 2012 r. pod poz. 82.
 Zmiany dokonano w ten sposób, że nadano nowe brzmienie całemu art. 29, dzięki czemu dodawane zapisy były mniej widoczne („ginęły” w większym tekście).

1. Przepis oznaczony jako lit. i w art. 29 ust. 1 pkt 2 upoważnia przedstawicieli NIK do przetwarzania danych osobowych, w tym danych, o których mowa w art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych („danych wrażliwych”), to znaczy danych ujawniających m. in. pochodzenie rasowe, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową lub związkową, jak również danych o stanie zdrowia, kodzie genetycznym, nałogach lub życiu seksualnym.
Przepis ten, w połączeniu z art. 29 ust. 1 pkt 1 (przesądzającym, że  kierownicy jednostek, o których mowa w art. 2 i 4, mają obowiązek przedkładać na żądanie NIK wszelkie dokumenty i materiały niezbędne do przygotowania lub przeprowadzenia kontroli, a także umożliwić dostęp do baz danych) mógłby być wykorzystany np. do zażądania od Kancelarii Sejmu wrażliwych danych  dotyczących posłów, choćby danych o przynależności wyznaniowej, o stanie zdrowia, kodzie genetycznym, nałogach lub życiu seksualnym. Należy, bowiem mieć świadomość, że inwencja urzędników w wykorzystaniu nieprecyzyjnego prawa nie zna granic.
Należy, więc mieć na uwadze, że tak ogólnikowo zbudowany przepis, umożliwiający bez ograniczeń pozyskiwanie danych o obywatelach, jest niezgodny z art. 51 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że „władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym”. W konsekwencji jest on niezgodny również z art. 2 Konstytucji w myśl, którego „Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej”.

2.  Ust. 2 w art. 29 stanowi, że „Dostęp Najwyższej Izby Kontroli do dokumentów i materiałów potrzebnych do ustalenia stanu faktycznego w zakresie kontrolowanej działalności, lecz zawierających informacje stanowiące tajemnicę ustawowo chronioną może być wyłączony lub ograniczony jedynie na podstawie innych ustaw”.
Tak zredagowany przepis „za jednym zamachem” i bez niezbędnej analizy złamał na użytek NIK (lex posterior derogat legi priori) regulacje ustawowe dotyczące ok. 40 tajemnic prawnie chronionych ), czego nie uzyskały nawet służby specjalne. Jest, więc on niezgodny z przepisami wspomnianych wyżej art. 51 ust. 2 i art. 2 Konstytucji. Należy też uwzględnić fakt, że pojedyncze nowelizowanie kilkudziesięciu ustaw ustanawiających prawną ochronę różnych informacji, by spełnić wymóg ustanowiony w art. 29 ust. 2 – zajęłoby nawet kilka lat i mogłoby nastąpić pod warunkiem, że zdecyduje się na to którykolwiek z podmiotów uprawnionych do inicjatywy ustawodawczej.

3. Ponieważ omawiane przepisy wejdą życie z dniem 2 czerwca 2012 r., ogłoszenie niniejszej ustawy powinno nastąpić w takim terminie, by weszła w życie nie wcześniej niż w tym dniu.

Wejście w życie tej ustawy nie powoduje ujemnych skutków dla budżetu państwa.
Przedłożony projekt ustawy nie był poddany konsultacjom społecznym w rozumieniu art. 34 ust. 3 Regulaminu Sejmu RP.
Przedmiot projektowanej regulacji nie jest objęty prawem Unii Europejskiej.